• Yaprak Bahar

Doğru kişi mi doğru ilişki mi?


Her ilişkinin başında acaba bu insan benim için doğru partner mi, kişiliklerimiz uyuşuyor mu gibi sorular geçer aklımızdan.


İlişkileri başarılı yapan nedir sorusu birçok bilimsel araştırmanın konusu oldu. Yakın zamanda Western University araştırmacısı Samantha Joel liderliğindeki, toplamda 11196 çift katılımcıyı kapsayan, son 20 yıl içinde yapılmış 43 farklı araştırma çalışmasının analizini içeren araştırma (1), bu soruyu yanıtlamayı hedefledi. Romantik ilişkilerde hangi unsurların ilişkiyi başarılı kıldığını anlamak için, araştırma hem çiftlerin bireysel özelliklerini, hem de ilişiki dinamiklerine bağlı özellikleri ele aldı. Bireysel özellikler içerisinde gelir, yaşam doyumu, yaş, empati gibi unsurlar varken, ilişki özelliklerinde ise partnerin doyumu, ilişkide yakınlık, güç dinamikleri ve cinsel doyum gibi unsurlara bakıldı.


İlişkinin başında, ilişki doyumundaki farklılıkların %45’ini ilişkiye dair unsurlar açıklarken, kişilik özellikleri yalnızca %19’unu açıkladı. Zaman içerisinde bu oranlar azalsa da ilişki karakteristiği her zaman ilişki doyumunun en güçlü yordayıcısı olarak kalmaya devam etti.


İlişki doyumundaki farklılıkları açıklayan kişisel etkenlerin başında yaşam doyumu, endişe ve huzursuzluk gibi olumsuz duygulanımlar, depresyon veya umutsuzluk hali, güvensiz bağlanma tipi (kaygılı ve kaçıngan bağlanma şekilleri) geliyor.


İlişkiye bağlı etkenlerde ise kişinin partnerin ilişkiye bağlılığı algısı, partneri takdir etme, cinsel doyum, kişinin partnerinin ilişki doyumu algısı, ve ilişkide çatışma önde geliyor. İlişkiye dair bu unsurlar Gottman araştırmalarının bulguları ile oluşturulan güçlü ilişki unsurlarına ile aynı yönde.


Makalenin başyazarı ve Western University Relationships Decision Lab direktörü Samantha Joel’e göre bu araştırma, seçtiğimiz insanın kurduğumuz ilişki kadar önemli olmadığı bulgusuna işaret ediyor (2).


Yani mutlu bir ilişkinin sırrı, iki kişinin ayrı ayrı masaya koyduğu kişiliklerinden daha çok, birlikte oluşturduğu ortak anlamlar, paylaşılan deneyimler ve beraber kurulan ilişki dinamiklerinde gizlidir.



Photo by Adam Thomas on Unsplash


Kaynakça:

(1) Machine learning uncovers the most robust self-report predictors of relationship quality across 43 longitudinal couples studies. Samantha Joel, Paul W. Eastwick, Colleen J. Allison, Ximena B. Arriaga, Zachary G. Baker, Eran Bar-Kalifa et al., Proceedings of the National Academy of Sciences Aug 2020, 117 (32) 19061-19071; DOI: 10.1073/pnas.1917036117

(2) https://www.inverse.com/mind-body/dating-study-predicts-happy-relationships

© 2018 Yaprak Bahar